Woorden en begrippen verklaard

A

Ai Harmonie

Ai hanmi katate dori Gelijkzijdig pakken van de pols

Ai hanmi no kamae Tori en Uke staan beiden in Hanmi positie met dezelfde voet voor

Aiki jo Werken met de Jo binnen de principes van het Aikido

Aiki ken Werken met de Bokken binnen de principes van het Aikido

Aiki taiso Aikidospecifieke opwarming, voorbereiding

Atemi Slag of stoot op vitaal punt van het lichaam

B

Bokken Houten oefenzwaard

Budo De weg van martiale kunsten

Bushi Krijger

Bushido De weg van de krijger (gedragscode voor de Samoerai)

C

Chudan Buikstreek

Chudan tsuki Rechte stoot naar de buik

D

Dan Graad vanaf de zwarte band

Do De weg

Dojo Dojo betekent letterlijk: ‘plaats van de weg’, tegenwoordig vooral gebruikt in de betekenis van ‘oefenzaal’.

Domo arigato gozai masu Dank u (wordt gezegd bij het einde van de les)

Domo arigato gozai mashita Dank u (beleefdere vorm)

Doshu Meester van de weg

E

Eki tai Niveau waarbij men van tevoren de aanval al kan inschatten

F

Fudo shin Onbeweeglijke geest

Futari gake Twee tegenstanders (of: Ninin gake)

G

Gyaku Tegengesteld

Gyaku hanmi katate dori Tegengesteld pakken van de pols

Gyaku hanmi no kamae Tori en Uke staan beide in Hanmi, met tegengestelde voet voor

H

Hakama Traditioneel Japans kledingstuk

Hanmi handachi waza Tori zit op de knieën, uke valt staande aan

Hanmi no kamae Verdedigingshouding

Hara Buik, centrum van het lichaam

Henka waza Variaties op basistechnieken

Hidari hanmi no kamae Linker verdedigingshouding

I

Iaito Metalen oefenzwaard

Ikkyo (Ude osae) Eerste vorm

Irimi Inkomende beweging

Irimi nage Instapworp

J

Jiyu waza Vrije verdediging op een bepaalde aanval

Jo Houten stok, 128 cm lang

Jo dori Verdedigen tegen aanvallen met Jo

Jodan tsuki Rechte stoot naar het hoofd

Ju tai Trainingsvorm waarbij men beweegt op het moment van de aanval (goede timing)

K

Kaeshi waza Overnametechnieken

Kaiten nage Draaiworp

Kamae Verdedigingshouding

Kamiza Ereplaats in de Dojo, meestal met foto van O’Sensei, ingewijde Shomen

Kata Schouder, maar ook: vaste serie technieken, vormen.

Kata dori Pakken van de schouder

Kata dori men uchi Vanuit Kata dori een slag naar het hoofd

Katame waza Controle- of afwerkingstechnieken

Katana Japans zwaard

Katate ryote dori (Morote dori) Pakken van de pols met twee handen

Keiko gi Oefenkleding, pak

Kendo De weg van het zwaard

Ki Universele energie, levenskracht

Ki ai Schreeuw, harde ademstoot

Ki tai Niveau waarbij Uke louter door de kracht van Ki geworpen wordt

Ko ryoku Doeltreffendheid

Ko tai Trainingsvorm waarbij gewerkt wordt vanuit een statische situatie

Kobudo Krijgskunst waarbij met verschillende wapens gewerkt wordt, ook: klassieke krijgskunsten

Kokyu Juiste ademhaling

Kokyu nage Ademkrachtworp

Kokyu ryoku Ademkracht, coördinatie van fysieke kracht en het ritme van de ademhaling

Kote Pols

Kote gaeshi Polszwaai

Koto Dama Het sterken van de geest d.m.v. bepaalde klanken en woorden

Kumi jo Aanvals- en verdedigingsvormen bij het werken met Jo tegen Jo

Kumi tachi Aanvals- en verdedigingsvormen bij het werken met zwaard tegen zwaard

Kyu Classificatie tot de zwarte band, gaande van 6e tot en met 1e Kyu

M

Ma ai Afstand

Mae geri Rechte voorwaartse trap

Mae ukemi Voorwaarts rollen

Metsuke Blik, zowel fysiek als mentaal / oplettendheid, attentie

Migi hanmi no kamae Rechter verdedigingshouding

Mitori keiko Trainingsvorm door te kijken, te observeren

Morote dori Zie Katate ryote dori

Muna dori Pakken van de revers met één hand

Muna dori men uchi Vanuit Muna dori een slag naar het hoofd

Musubi Verbintenis

N

Nage Degene die leidt, uitvoert (of: Tori), ook: worp

Nage waza Werptechnieken

Nikyo (Kote mawashi) Tweede vorm

Ninin gake Twee tegenstanders (of: Futari gake)

O

O’Sensei Grote leraar, refereert aan Morihei Ueshiba

Obi Gordel, band

Omote Voorkant, het zichtbare

Onegaishimasu Alstublieft, tekst bij het groeten voor de les

Onegaishimashita Alstublieft (beleefdere vorm)

R

Randori Vrij bewegen, willekeurig alle technieken uitvoeren

Reigi saho Etiquette

Renraku waza Combinatietechnieken

Ritsu rei Rechtopstaand groeten

Ryo kata dori Pakken van beide schouders

Ryo sode dori Pakken bij beide ellebogen

Ryote dori Pakken van beide polsen

S

Samoerai Japanse krijgsman

Sankyo (Kote hineri) Derde vorm

Sannin gake Drie tegenstanders

Seika tanden Centrumpunt van het lichaam, een aantal cm. onder de navel

Seiza Geknielde houding

Sempai Oudste leerling (oudste in de zin van meeste ervaring)

Sensei Onderwijzer (letterlijk: eerder geboren)

Shiho nage Vier richtingen worp

Shikko Verplaatsen op de knieën

Shimoza Zijde in de Dojo tegenover de Shomen

Shisei Correcte fysieke en mentale houding

Shomen Ereplaats in de Dojo

Shomen ni rei Groeten naar de Shomen

Shomen uchi Rechte klievende slag naar het hoofd

Sode dori Pakken van één elleboog

Sokudo Snelheid

Suburi Oefening door herhaaldelijk slagen met de Bokken of Jo te maken

Sumi kiri Verlichting

Suwari waza Technieken uitgevoerd op de knieën

T

Tachi Zwaard

Tachi dori Technieken tegen zwaardaanvallen

Tachi waza Oefenen in staande houding

Tai Lichaam

Tai no henka (Tenkan ho) Verplaatsingsoefening, verandering

Tai sabaki Verplaatsing, plaatsing van het lichaam

Taninzu gake Verdedigen tegen meerdere aanvallers (ongewapend)

Tanto Japanse dolk

Tanto dori Technieken tegen aanvallen met Tanto

Tatami De mat in de dojo (officieel een biezen mat)

Te Hand

Te gatana Snijkant van de hand, letterlijk zwaardhand

Tenchi nage Hemel – aarde worp

Tenkan Van richting veranderen, wegdraaien

Tori Degene die leidt, uitvoert (of: Nage)

Tori fune Roeibeweging, oefening tijdens de Aikidovoorbereiding

Tsugi ashi Verplaatsen door in te schuiven (dezelfde voet blijft steeds voor)

Tsuki Rechte stoot op het lichaam

U

Uchi deshi Inwonende leerling van O’Sensei

Ude Garami Gebogen armklem

Uke Hij die de techniek ontvangt (of: Aite)

Ukemi Vallen, valbreken, rollen

Ura Keerzijde, achterzijde, het niet zichtbare

Ushiro eri dori men uchi Vanuit Eri dori een slag naar het hoofd

Ushiro eri dori Het pakken van achteren bij de kraag

Ushiro katate dori kubi shime Verwurging en klem op de arm van achteren

Ushiro katate eri dori Het pakken van achteren bij de kraag en de pols

Ushiro ryo hiji dori Het pakken van achteren van beide ellebogen

Ushiro ryo kata dori Het pakken van achteren van beide schouders

Ushiro ryote dori Het pakken van achteren van beide polsen

Ushiro ukemi Achterwaarts rollen

Ushiro waza Aanvallen vanaf de achterzijde

Y

Yoko ukemi Zijdelingse rol

Yokomen uchi Schuine slag naar het hoofd of de hals

Yonkyo (Tekubi osae) Vierde vorm

Z

Zanshin Bewust zijn van je omgeving, controleren van de situatie

Zarei Zittend groeten